maandag 3 juni 2019

Koningin Eadburh wilde niet deugen

Van koningin tot bedelares


Eadburh was de dochter van koning Offa en koningin Cynethryth van Mercia, één van de Angelsaksische koninkrijken in Engeland. Ze was gehuwd met Beorhtric van Wessex, de eerste Angelsaksische koning die met de Noormannen te maken kreeg in 789. Dat was vier jaar vóór de bloedige plundering van Lindisfarne, toen de Vikingen met groot geraas de geschiedenis van christelijk West-Europa betraden.


Eadburh was zelf ook geen toonbeeld van heiligheid. Ze werd zeer machtig en verlangde vaak de executie of verbanning van haar tegenstanders. Als dat niet lukte, vergiftigde ze haar vijanden eigenhandig. In het jaar 802 zou ze per ongeluk ook de koning zelf hebben vergiftigd. Vervolgens vluchtte ze naar het hof van keizer Karel de Grote in Aken. 

Abdis in bed


Karel werd verliefd op de veel jongere Eadburh en liet volgens de overlevering één van zijn zoons halen. ‘Wie heb je liever, mij of mijn zoon?’ vroeg hij aan Eadburh. ‘Wegens zijn jeugd zou ik uw zoon kiezen,’ antwoordde Eadburh. Karel antwoordde: ‘Als je mij had gekozen, had je ons allebei kunnen hebben, maar nu krijg je geen van ons.’ 

In ruil voor een deel van haar bezit werd Eadburh vervolgens tot abdis van een klooster benoemd. Toen ze in bed betrapt werd met een andere Angelsaksische banneling, werd ze verjaagd. Ze zou haar dagen hebben geëindigd als bedelares in de straten van de oude Longobardische hoofdstad Pavia.

Karel en Offa


Eadburh is één van de vele personen die de revue passeren in mijn boek Karel de Grote. Stamvader van Europa: https://www.walburgpers.nl/karel-de-grote/ (ISBN 9789462491427, € 29,95).
Het boek volgt Karels bewogen leven, maar ook zijn grote voorvaderen, de woelige Merovingische periode waaruit zij voortkwamen, het snelle uiteenvallen van zijn rijk, de relaties met andere rijken zoals Offa's koninkrijk Mercia. 

Natuurlijk komen ook de ‘hofacademie’ onder leiding van Alcuinus aan bod, de paltsen (zoals Aken en Nijmegen), de bestuursinrichting, de befaamde ‘Karolingische renaissance’, Karels vrouwen en kinderen. Zelfs zijn fysiologie: de man die uitstak boven iedereen, deed dat ook letterlijk.

Over Offa en Cynethryth publiceerde ik het historische fantasyverhaal Offa's bruid. Kijk HIER voor meer informatie. 
Het verhaal verscheen in Engelse vertaling als Offa's bride in Cyäegha nr. 19, Spring 2017, 33-47.

Meer informatie over Eadburh: https://mittelalter.hypotheses.org/12694



zondag 19 mei 2019

Nieuwe wandeling Mysterieus Middelburg 5 juni

Woensdagavond 5 juni vindt de eerstvolgende stadswandeling ‘Mysterieus Middelburg’ plaats onder leiding van schrijver en voormalig stadsdichter Jan J.B. Kuipers. Iedereen kan zich vooraf voor deze ‘sinistere vertelwandeling’ inschrijving. De start is om 19:45 uur voor het oude stadhuis (zijde Vleeshal) op de Markt. De duur van de wandeling is twee uur.


Mysterieus Middelburg startte in 2016 als de allereerste Zeeuwse ghostwalk. Nu de tweede wandeling (in Vlissingen) is gestaakt, is het opnieuw de enige Zeeuwse ghostwalk.

De route voert vanaf de Markt door het westen en noordwesten van de binnenstad van Middelburg. Gids Jan vertelt met de nodige kwinkslagen over moordenaars, spoken, arglistige monniken en pestlijders. Over een mirakel op een brug, een berucht bushokje, de vreemde geschiedenis van een schavot en meer. Stokoude geschiedenis en pijnlijk recente verhalen.

Het seizoen 2019 startte met een serie groepswandelingen voor onder meer groepen uit de horeca, de zorg en het onderwijs. De wandelingen met open inschrijving vinden alleen in de zomer en het vroege najaar plaats.

Meewandelen kost € 11,99 per persoon. Inschrijven kan op www.sinisterzeeland.nl
Voor groepen vanaf 8 personen kan geboekt worden bij VVV Zeeland
De wandeling kan ook ‘virtueel’ worden uitgevoerd, als lezing met powerpointpresentatie. Voor een aanbod op maat: hmddekker@zeelandnet.nl of jjbkuipers@zeelandnet.nl

Websites: www.sinisterzeeland.nl, www.mysterieusmiddelburg.nl

Jan J.B. Kuipers publiceerde meer dan 70 boeken voor volwassenen en kinderen, zowel non-fictie als fictie. De onderwerpen en genres die hij bestrijkt zijn geschiedenis, archeologie, letteren, sciencefiction & fantasy, thrillers en jeugdliteratuur. Kuipers won verschillende prijzen en was stadsdichter van Middelburg in 2005/2006. Zijn meest recente boeken zijn Willem van Oranje. Prins in Opstand (biografie) en Houten Trouw (verhalen).
Websites Jan Kuipers: www.janjbkuipers.nl, http://janjbkuipers.blogspot.com/

zondag 5 mei 2019

HET RIF, een Caribisch avontuur in 1827

NIEUW: Het rif. Deze Caribische piratennovelle van Jan J.B. Kuipers speelt zich af in de Sabana-archipel voor de noordkust van Cuba. De jonge zeeman Victor vertrekt in het voorjaar van 1827 op de brik Sylvester vanuit Antwerpen naar de Caribische zee. Met zijn zeventien jaar is hij al stuurmansmaat onder kapitein Verperre. Een glanzende carrière gloort voor hem. Maar de Caraïben hebben niet voor niets een slechte naam in die tijd en de brik wordt door piraten overmeesterd. Victor wordt gevangen genomen, maar een vreemd lot wacht hem in handen van de piratenleider Rafaël.


Op deze bladzijde kun je 15 procent van het boek gratis downloaden, om te zien of het wat voor je is. Hier kun je het ook aanschaffen voor maar  $2.49 USD,

Andere e-boeken van Jan Kuipers die als smashwords-editie zijn verschenen, kun je hier vinden.

Published: May 4, 2019
Words: 10.110
Language: Dutch
ISBN: 9780463647929

Een kort fragment uit Het Rif: 


Na een voorspoedige reis van enkele weken bereikten we de West-Indische wateren. Tijdens de reis had ik steeds al gemerkt dat meneer Verperre ook van de enige taak die hem aan boord nog restte weinig benul had; het feitelijke commando werd daarom uitgeoefend door mij. 

Dit beviel me maar matig. Want de kapitein zelf dacht dat hij een ware vakman was, zodat ik vaak in het geheim ons bestek moest bepalen, als ik de waarnemingen van meneer Verperre weer eens niet vertrouwde. 
‘Het spijt me, kapitein, maar volgens mij zijn we afgedreven tussen de Cubaanse klippen!’ zei ik op een avond, toen ik rond tienen weer aan de hand van de maanstand onze breedte had bepaald. We stonden op het achterschip. 

Fel draaide Verperre zich naar me toe; ik zag de klep van zijn pet glimmen in het maanlicht en uit zijn mond kwam een sterke jenevergeur.‘Hoezo! Waar zijn we dan precies volgens jou, meneer de zeeman?’ vroeg hij met bijtende spot. Maar ik bespeurde toch enige ongerustheid in zijn houding. ‘Vijf mijl ten noordoosten van Cruz del Padre, het noordelijkste punt van de Sabana’s!’ antwoordde ik met meer zekerheid dan ik voelde.

Verperre weifelde, keek naar de hemel, naar mij, en toen weer in de duisternis vóór ons, waar zich misschien de dodelijke klippen bevonden. Toen haalde hij bruusk zijn schouders op. ‘Onzin,’ zei hij. ‘Je kunt naar je hut gaan, Victor!’ 
Vernederd en kwaad vertrok ik naar m’n kwartieren. 
‘Ik weet heus zelf wel hoe ik m’n schip moet sturen, zonder de flauwekul van die maanwaarnemingen!’ schreeuwde hij achter mijn rug tegen de roerganger. 
‘Eerst zien, dan geloven,’ mompelde ik tegen mezelf, en ik besloot die nacht wakker en in de kleren te blijven. Daar had ik verstandig aan gedaan, want plotseling, ik weet niet hoeveel later, schrok ik ruw op uit een lichte sluimer. ‘Klippen!’ schreeuwde iemand. ‘Branding recht vooruit!’

***

Een eerdere versie van Het rifgericht op een iets jonger lezerspubliek, verscheen als uitgave in de reeks Vlaamse Filmpjes onder de titel Rafaels rif (nr. 2355 | nr.28, 19 maart 1999), met een omslagillustratie van Wout Olaerts.



dinsdag 23 april 2019

Paul van Leeuwenkamp over HOUTEN TROUW

Kuipers maakt fictie tot feit


In Houten trouw verzamelde Jan J.B. Kuipers vijftien verhalen die eerder verspreid in WonderWaan en Ganymedes verschenen. Nu ze zo bij elkaar staan wordt nog zichtbaarder dat het werk van Kuipers een grote consistentie vertoont wat betreft thematiek en vormgeving of verwoording. Alleen de verhalen 'De brug' en 'Paars waas' wijken wat af; al is de kwaliteit en intensiteit dezelfde, ze hebben een wat andere toon, de eerste als een soort van symbolisme, de tweede als magisch realisme met autobiografische uitstraling. De andere verhalen zijn… Ja, wat is dan die consistentie?


Eerder gepubliceerd in: Fantastische Vertellingen 49, maart 2019

Op de achterflap word ik geciteerd met een eerdere constatering: “De kern van zijn schrijverschap; de kracht van het woord.” En dat is één van de factoren die bijdragen aan die consistentie, want de stijl van Kuipers is altijd mooi en kleurrijk en zorgvuldig. Kuipers gebruikt woorden die al bijna vergeten zijn, zonder daarin te overdrijven. Ze dragen bij aan de kleur. Maar woorden staan nooit alleen, en Kuipers rangschikt ze zorgvuldig in soepele zinnen, leidend naar het uiteindelijke Woord; het verhaal.

Jan J.B. Kuipers is een ontwikkeld man, een historicus die talloze boeken en artikelen over onze geschiedenis heeft geschreven, van Karel de Grote, de VOC, Willem de Zwijger tot allerlei publicaties over de Zeeuwse wateren. Hij kent de mythen, legenden, sagen uit ons verleden en weet dat de werkelijkheid van ons heden het verhaal is dat ons vanuit het verleden wordt verteld, waarbij de zogenaamde feiten soms, in meer of mindere mate, fictie zijn. Uiteindelijk gaan ook al die historische verhalen over mensen, de werkelijkheid van die mensen. 

Dit basisthema wordt in het eerste verhaal, 'Afspraak voor de muren', meteen op Kuipers' eigen wijze neergezet; een verhaal dat dient als een statement en daarom kort is. Voor de muren van een belegerde Turkse stad in 1770 ontmoet de legerleider Buguraz, een personage dat we uit eerder werk kennen, de Baron von Münchhausen en vraag hem om hulp. Want bij de Baron, 'de man van de sterke verhalen en mogelijke heldenfeiten', is 'alles mogelijk. Zodra het juiste idee is opgeborreld.' Zijn 'fantastisch-narratieve uitstraling zal ongetwijfeld voor een nog grotesker effect zorgen..' Om de stad in te nemen moeten ze feiten en fictie samenbrengen, waarbij zij zich alleen afvragen 'of ons verlangen naar geboekstaafde daden – naar ons voortbestaan dus – opweegt tegen de berg van leed die wij zullen opwerpen…'

Als de fantastische histories van de Baron von Münchhausen, met het fantastisch-narratieve, zo maakt Kuipers zijn fictie tot feit; de feitelijkheid van het verhaal dat overtuigend wordt verteld. Hij doet dat met veel relativering en humor, met veel kleur, en geregeld bizar. Een opstand tegen een soort Victoriaanse kostschooljuffrouw ('Gestalte op de heuvel'), de persoonlijke Kruistochten van Sebastiaan van Portugal halverwege de 16de eeuw ('Sebastiaans oorlog'). 
'Kitesj', gebaseerd op de legende uit de vroege Russische geschiedenis van de 10de tot 14de eeuw dat in de Edge Zero-bundeling van 2017 terechtkwam, begint prachtig met: 'In andere versies is soms sprake van jammerend hoorngeloei op de achtergrond, van obsceen bekkengekletter. De zon schijn genadeloos; de vlakten zijn dor, in de verte hurken afgeknotte, okeren bergtoppen. In werkelijkheid was het maar een miezerige affaire, die daad van Fevronja, een onopvallende voltrekking ergens in een afgelegen woud. Het was doodgewone broedermoord. Maar sommigen menen dat de aanleiding toereikend was, en dat deze vuige daad gerechtvaardigd was omdat er veel was te winnen.' Ja ja, in werkelijkheid!

Ik zou kunnen proberen de verhalen uit deze bundel te analyseren, te typeren, ze te plaatsen in de fantastische literatuur. Ik zou kunnen verduidelijken waarom het titelverhaal het titelverhaal wel moest zijn. Maar opnieuw bladerend in deze bundel realiseer ik me dat ik dat niet een twee drie kan. Ook omdat mijn oog steeds weer valt op passages die ik opnieuw ga lezen en die ik dan wil overtypen om ze met u te delen. Omdat het mooi is, of grappig, of triest. Maar dat is natuurlijk onzinnig, want het is allemaal al uitgetypt en u kunt het allemaal zelf lezen.

Jan J.B. Kuipers doet niet onder voor de Baron von Münchhausen, en geregeld trekt de auteur zichzelf en zijn personages aan de haren omhoog uit het moeras dat de mens steeds weer creëert. En ja, Kuipers is een ontwikkeld man, die al die historische kennis meeneemt bij het schrijven van zijn verhalen, maar het mooie is dat je als lezer al die kennis niet hoeft te hebben, dat het verhaal waar je in meegetrokken wordt, je alle kennis geeft die voor de werkelijkheid van het verhaal nodig is.

Paul van Leeuwenkamp

Houten Trouw; Jan J.B. Kuipers; Verschijnsel, Mechelen; 2018; 244 blz.; € 19,99; omslagillustratie Roelof Goudriaan

zondag 21 april 2019

BALLUSTRADA pakt uit met Nederlands-Belgisch voorjaarsnummer

Het van origine Zeeuwse literaire tijdschrift Ballustrada opent zijn 33ste jaargang met een bijzonder dubbelnummer, een expositie en een ‘buitenlandse’ presentatie. De presentatie en opening van de bijbehorende mail art-expositie vinden plaats op zondagmiddag 28 april in de Verbeke Foundation te Kemzeke, een van de grootste en meest originele kunstcentra van België.


Het thema van de nieuwe uitgave is In Holland staat een huis. Vlaamse auteurs geven daarin hun (lees)ervaringen weer met de Noord-Nederlandse literatuur. Van de weeromstuit hebben ook enkele noordelijke scribenten hierop gereageerd.

Een greep uit de inhoud

Vaste columnist Minor wil de restanten van de Nederlandse taal redden door meer eenheid en samenwerking. Hendrik Carette presenteert stilistische hoogstandjes over favoriete Nederlandse auteurs. Stefaan van den Bremt omschrijft en demonstreert zijn ontwikkeling als dichter aan de hand van zijn voorbeeld Martinus Nijhoff. In Canon typeert hij bovendien Nederlandse en Vlaamse dichters door de eeuwen heen. Willem M. Roggeman heeft een oud interview met Hella Haase bewerkt, omdat ze nu eenmaal zijn favoriete schrijver is. Andreas van Rompaey gaat in op de aanwezigheid van Willem Brakman in Zeeuws-Vlaanderen. 

Will van Broekhoven, een Nederlander in Antwerpen, behandelt wederzijdse vooroordelen. Gert P. Kuipers verzamelde indrukken als Nederlandse passant in China – met Vlamingen. Jan J.B. Kuipers hekelt de bekrompen opvattingen van subsidieverstrekkers in het Tijdsgewicht van de Diversiteit. Frank Roger ridiculiseert in De sollicitant de hang naar het gebruik van het Engels. Guido Eekhaut laat ons kennismaken met Donald in Amsterdam. Paul van Leeuwenkamp legt met precisie de wortels bloot van een schrijverschap, en misschien wel van elk schrijverschap. Van een aantal voor Ballustrada-lezers bekende Vlaamse dichters zijn gedichten opgenomen. Als nieuwkomer treedt onder meer Antoon Van den Braembussche op. Voor de rubriek Taal Ver Taal vertaalde Johan Everaers fragmenten van de Waalse auteur Christine van Acker. 

De presentatie vindt plaats in de Orangerie van de Verbeke Foundation in Kemzeke. Aansluitend wordt onder leiding van Ko de Jonge, de maker van de expositie, de tentoonstelling bezocht. Daarna is het tijd voor ontspanning en contact.

Programma


15.00 Entree Verbeke Foundation: https://verbekefoundation.com

15.30 Presentatie Ballustrada in de Orangerie van de Foundation.

Sprekers: Jan J.B. Kuipers, hoofdredacteur André van der Veeke, dichter Hendrik Carette, acteur Paul van Soest. Ko de Jonge presenteert het eerste exemplaar aan collega-beeldend kunstenaar Sjoerd Paridaen.



zaterdag 16 maart 2019

Optreden Jan Kuipers Wereldverteldag Zaamslag

Jan J.B. Kuipers treedt vrijdagavond 22 maart 2019 op ter gelegenheid van de Wereldverteldag 2019 in Zaamslag, in het Podium van Zaamslag. Hij brengt onder meer een paar mysterie- en horrorverhalen uit zijn vertelwandeling Mysterieus Middelburg.


Foto H.M.D. Dekker
Overige vertellers die deze avond optreden zijn Veronique De Tier met Volkswijsheden, Richard & Koen met een mythe uit het Land van Cadzand en Sankie Koster.

De muziek wordt verzorgd door Ries de Vuyst.

Datum: Vrijdag 22 maart
Aanvang: 20:00 uur
Entree: € 5,00 kaarten aan de zaal.

Het Podium is een multifunctionele zaal met ca 130 zitplaatsen, gebouwd op een nieuwe verdiepingsvloer in de voormalige gereformeerde kerk te Zaamslag: Terneuzensestraat 2, 4543BN Zaamslag.

Verhalen vertellen wordt elk jaar opnieuw in de kijker geplaatst op 20 maart, de Wereldverteldag.
Het mondiale thema van dit jaar is 'mythes, legenden en sagen'. Erfgoed Zeeland organiseert nu voor de derde keer een Zeeuwse vertelweek rondom 20 maart, ditmaal met twee activiteiten, in Zaamslag en Sas van Gent. Een derde evenement in het teken van de Wereldverteldag vindt plaats in Middelburg.


Kijk HIER voor de wandelingen Mysterieus Middelburg: 'Griezelgarantie sinds 2016'.

Wereldverteldag 2019


zaterdag 2 maart 2019

Eerste 'Mysterieus Middelburg' zit erop

De eerste vertelwandeling 'Mysterieus Middelburg' van het seizoen 2019 zit erop. Een groep van in totaal 17 mensen trok woensdagmiddag 27 februari tijdens een bedrijfsuitje onder een zonnige hemel langs schedels en schavotten, wonderen en wandaden uit het verre tot nabije verleden van Middelburg. Alles ging goed, ondanks de verhaalde misdaden, gruwels en spookgeschiedenissen. Zelfs de wolken kraaien bleven deze keer achterwege.


Mysterieus Middelburg loopt al vanaf 2016 en heette voorheen Sinister Zeeland. Waarom die naamsverandering? Omdat de wandeling door Vlissingen gestaakt is - hierdoor heeft Middelburg nog de enige reguliere Zeeuwse ghostwalk.

Ga óók mee met gids Jan J.B. Kuipers op een mysterieuze en sinistere rondleiding door Middelburg! Slenter door geheimzinnige straatjes en hoor dertien en méér sinistere verhalen. Over het rondwaren van de Pest en brute terechtstellingen. De moord om een pakje boter, het hoofd in het bushokje. En ijselijke bureaucratie van beruchte regentenstad Middelburg. Luctor et Putesco!
“Ik worstel en verga…”

'Maar waarom voert de wandeling door het westen en noorden van de binnenstad?'
'Het zijn windrichtingen met onheilspellende betekenis. Loop mee en hoor meer!'

Groepswandelingen vanaf 8 personen (vanaf € 106,-) boekt u veilig via VVV Zeeland (e-mail: groepen@vvvzeeland.nl) of direct bij Mysterieus Middelburg:
- Heleen: hmddekker@zeelandnet.nl, tel. 06-33365988
- Jan: jjbkuipers@hotmail.com, tel. 06-36271652

Op woensdagavond 5 juni vindt de eerstvolgende wandeling plaats voor individuele boekers (€ 11,99 per persoon). Bestellen kan HIER.












Foto's H.M.D. Dekker