Nieuw nummer Ballustrada

In juni 2013 verscheen het eerste dubbelnummer van de jaargang 2013 van Ballustrada, al ruim 26 jaar Nederlands literaire zuidwester.

Na 2013 houdt de Provincie Zeeland op met het verstrekken van subsidie aan ons tijdschrift. De redactie peinst er echter niet over om met de uitgave van Ballustrada te stoppen. We gaan door met het vervaardigen van ons blad, dat al jaren landelijk de aandacht trekt.

In de jongste uitgave heeft Bert Bevers voor de rubriek Laaglandse Poëzie opnieuw een interessant gezelschap dichters bijeengedreven. Deze keer zijn ze niet afkomstig uit Antwerpen, maar uit West-Vlaanderen. Opmerkelijk zijn ook de gedichten van P.J. Sas uit Rotterdam. Jabik Veenbaas is bijna een vaste gast geworden, evenals Hendrik Carette. Ook Tijs van Bragt en Gerard Berends zijn present. In de rubriek Taal Ver Taal heeft Kees Klok met artistieke precisie gedichten van Susan Wicks in het Nederlands herdicht. Op prozagebied verhalen van Ellen van Pelt, Johan Bordewijk, John Toxopeus en onze redacteuren. De vaste scribenten van rubriek en column hadden er deze keer opmerkelijk veel zin in. Hun bijdragen zijn misschien wat minder getergd dan de laatste tijd gebruikelijk, maar getuigen van opmerkelijke inzichten. Komt de wijsheid inderdaad met de maanden?

Van mijzelf twee bijdragen. Allereerst het korte verhaal 'Bull Run' over de vooravond van de Joegoslavische burgeroorlog en het fenomeen van de voorspelling in beeldende kunst en literatuur. Verder de veertiende aflevering van de reeks 'De Juiste Verkeerde Verbanden',

'waarin de auteur zijn door omstandigheden nimmer gehouden speech aanpast aan de noden van het moment, en dankzij een heviger dan gebruikelijk zwalkende koers alle klippen omzeilt: de lethargische werking van negentiende-eeuws Zierikzee, het tweelingschap van zijn en zien, sociaal-democratisch kiezersbedrog, de saaiheid van Schimmelpenninck, het onderschatten van de Mythe en een nieuwe jeugd voor Adolf Hitler.'

Klik hier voor de bespreking van het nummer op 'Zeeland Geboekt'.

Redactie: André van der Veeke, Jan J.B. Kuipers, Johan Everaers
Adres: Oranjestraat 24a, 4532 BS Terneuzen
Website: www.ballustrada.eu
E-mail: avdveeke@zeelandnet.nl

Los nummer € 12,50, abonnement € 19,00 (4 nummers, inclusief porto)
Bankrekening 49 92 02 864 t.n.v. Stichting Zeeuws Licht

Auteursaanwijzing: stuur behalve uw digitale bestand een papieren versie naar het redactieadres.

'De Avond van de Poëzie' in Groede

22 juni 2013: Nederlandse en Vlaamse dichters galmend in de dorpskerk

Op zaterdag 22 juni begint om 20:00 uur in de Grote Kerk van Groede (West Zeeuws-Vlaanderen) de tweede editie van De Avond van de Poëzie. Inloop vanaf 19:30 uur.

Het programma biedt voordrachten en muziek met karakter door een mix van Vlaamse en Nederlandse dichters.

Voordrachten van Awoert (Nathan van der Hooft), Annemieke Gerrist, Jan J.B. Kuipers en Maud Vanhauwaert. Muziek van Krapuul. De presentatie is in handen van dichter Tijs van Bragt.

De entree per persoon is €9, inclusief welkomstdrankje. De poëzie en muziek wisselen elkaar af gedurende twee maal een uur, tussendoor is er pauze. Na afloop heeft u de mogelijkheid gedichtenbundels te kopen, al dan niet gesigneerd.

Zie ook: www.deavondvandepoezie.nl

GROTE KERK GROEDE
Markt 1
4503 AG Groede

Een spannende maand met speurder Siebe Edens

 Juni - Maand van het spannende boek

Het gezicht van de barman was danig geteisterd. Zijn gezicht was opgezwollen, beide ogen waren omgeven door blauwe en gele kringen; het doorgaans opvallende effect van zijn lichtblauwe ogen was compleet tenietgedaan. Hij schoof zijn tijdschrift weg en liep als een oude man naar de tap.

‘Je moest m’n rug eens zien,’ zei Willem. ‘En eigenlijk had jij er zo uit moeten zien. Het is allemaal jouw schuld.’

Instinctmatig draaide Siebe zich een kwartslag op zijn kruk, zodat zijn onbeschermde rug niet meer naar de ingang van het café was gekeerd.

‘Hoezo,’ zei hij toonloos.

‘Ze kwamen naar je vragen vanmiddag.’

‘Ze?’

‘Nou ja, één vent. Boom van een kerel.’ Willem stak ter demonstratie zijn rechterhand zo ver mogelijk boven zijn eigen hoofd, en liet hem meteen weer met een van pijn vertrokken gezicht zakken. 

‘Je hebt toch niks gezegd? Je weet dat ik liever incognito blijf.’

Een fragment uit de jongste polderthriller rond de dorstige Groninger speurder Siebe Edens, in een nieuw avontuur dat zich wederom grotendeels in Zeeland afspeelt.

Siebe Edens, ‘particuliere recherche & inlichtingen’, ontmoet in het Groninger Museum een Zeeuwse uitgever die kort daarop wordt vermoord. Bij zijn naspeuringen in opdracht van de vader van het slachtoffer belandt Siebe in de naweeën van een oorlog tussen occulte damesclubjes, waarin een levensgevaarlijke therapeute én zijn oude vriendin Sophie Duvelaer zijn pad kruisen. Vóór hij de dader vindt moet Siebe een aantal aanslagen op zijn persoon doorstaan en ziet een stoet personages aan zich voorbijtrekken, ieder met geheel eigen obsessies en gedachtekronkels.

De Put is een literaire polderthriller volgens het recept van de neo noir: natglimmende straten, nodeloos geweld, bizarre erotiek en een piekerende antiheld. Schrijver Marcel Orie over Siebe Edens: ‘Een tragische Don Quichote, een hedendaagse speurder uitgevoerd naar de middeleeuwse hoofse cultuur. Leren jack en een saffie in de mondhoek geklemd. Harder gekookt dan deze Groningse private eye vinden we ze niet. Siebe leeft de blues. Leonard Cohen zei ooit dat hij zichzelf niet als pessimist zag. Zijn verklaring: een pessimist is iemand die verwacht dat het ieder moment gaat regenen, terwijl Cohen zich al helemaal doorweekt en verregend voelde. Cohen had het evengoed over Siebe kunnen hebben.’

Een uitgave van Uitgeverij Liverse, www.liverse.nl

ISBN 978 90 76982 82 3, 250 pag., € 15,--

Mia Timiaan op www.timiaan.nl

'Een hilarisch en helaas ook nog eens herkenbaar verhaal. Zeeland Noir, zwart van hart, stinkend naar aangespoelde geheimen vanuit het meest hardnekkige slik.'

Paul van Leeuwenkamp in Holland SF 2012 nr. 2:

'De deprimerende, nihilistische toon van de neo noir als kern van de menselijke existentie, waarbij het niet uitmaakt of die mens bij Sirius, in het Elfenrijk of in Zeeland is, zelfs niet wanneer die mens een woordenafbijtende Groninger is. Behalve met wat humor compenseert Jan J.B. Kuipers deze toon vooral door zijn verhaal bijna voortdurend in beweging te houden.Vanuit deze complexe en ambitieuze compositie weet Kuipers de kern van het verhaal, misschien wel de kern van zijn schrijverschap, op de lezer af te vuren: de kracht van het woord. Deze kern komt tot uiting in de werkwijze van de hoofdpersoon Siebe Edens, die voor de zoveelste keer zijn zaak oplost door maar wat aan te rommelen en links en rechts wat woorden rond te strooien – suggesties, vermoedens, ongefundeerde beschuldigingen – waar men dan op reageert. Het woord is machtig, het woord is magisch…'

Op pad met de Zwartkijker en de Witkijker

Kieperten en de Toverwolk: 'Bij elke klokslag krijg je er een rimpel bij, na zeven keer zeven slagen ben je voor eeuwig van mij!'

'Met deze spreuk heeft tovenaar Jokum-Akum het jongetje Kieperten betoverd. Gelukkig is er Jacobus de oude klokkenmaker die weet hoe de betovering weer ongedaan kan worden gemaakt. Ook nicht Bibibi die alles weet van gedoe met de tijd zal hem kunnen helpen. Ze gaan op reis naar het Koekoeksklokkeneiland en het is deze zoektocht die dit boekje zo avontuurlijk maakt. Onderweg krijgen ze het aan de stok met een enge wolk van groene rook en ook leren ze allerlei interessante figuren kennen zoals de Zwartkijker, de Witkijker, keizer Karolus en het muzikale tweetal Adalie en Olaf. Uiteindelijk bereiken ze het eiland Omfala en wordt er aan het probleem van Kieperten op slimme wijze een eind gemaakt. Dit verhaal waarin alles draait om het begrip 'tijd' is bijzonder aardig geschreven. De dialogen zijn leuk, de namen van de hoofdfiguren zijn grappig en het boek zit vol fantasie. Achterin vinden we nog enige vragen en opdrachten waardoor de lezers ook creatief met de taal kunnen leren omgaan. De zwartwitillustraties en de kleurrijke kaft zijn eveneens de moeite waard. Vanaf ca. 7 jaar.'

[recensie Johan Berenschot]

Kieperten en de toverwolk is verkrijgbaar bij uitgeverij Maretak, www.maretak.nl

ISBN 978-90-437-0210-2
€ 10.50, 88 pagina's, geïllustreerd, gebonden
in voorraad, direct leverbaar

Trefwoorden: slechte tovenaars, ontmoetingen met vreemde figuren, spanning, bang zijn

Genre: fantasie, leeftijd: 6+ AVI: M7

Concert bij de buren, binnenstad Middelburg

Concert bij de buren op 9 juni 2013 in binnenstad Middelburg

Op zondagmiddag 9 juni a.s. wordt er in de binnenstad van Middelburg (omgeving Koepoortstraat/Singelstraat) vanaf 14.00 uur de activiteit Concert bij de buren georganiseerd. Op vier verschillende adressen kan een klassiek concert van circa twintig minuten worden gevolgd. Na het bijwonen van het eerste concert is het de bedoeling dat het publiek driemaal van adres wisselt.

Programma

- Singelstraat 2:

Voormalig stadsdichter Jan J.B. Kuipers en pianist Friedo de Valk brengen een wervelend en verrassend programma van poëzie omlijst met muziek.

Jan Kuipers publiceerde ongeveer zestig boeken en honderden bijdragen op het gebied van geschiedenis, archeologie, letteren, Science Fiction, thrillers en jeugdliteratuur. In 2005/2006 was hij stadsdichter van Middelburg. Friedo de Valk is een ervaren pianist, die met veel plezier zijn muziek met u wil delen.

- Galerie Koepoortstraat 6:
Ensemble Musica Vicina (wat betekent: muziek voor/van de buurt/buren) bestaat uit twee violen, altviool, cello en harmonium/piano. Musica Vicina speelt schitterende kamermuziek, o.a. van Dvorak, Boyce, Brahms en Anderson. De stukken variëren van een wals en een wiegelied tot een swingende tango.

- Singelstraat 5:
Les Idées Heureuses werd in 2012 opgericht door Marco Ketels (classicus, zanger en blokfluitsolist), Annelies Poortvliet (viola da gamba) en André Poortvliet (klavecimbel). In deze triobezetting richt het ensemble zich op het uitvoeren van kamermuziek uit de Barok. De bezetting van het ensemble is flexibel. Op deze middag treden voor u op: Marco Ketels (blokfluit/zang) en André Poortvliet (klavecimbel).

- Koepoortstraat 10 (Bed & Breakfast ’t Poorthuys):
Gemengd Koor Tourdion, voor ouders en vrienden van de Vrije School Zeeland, bestaat sinds 1985 en staat momenteel onder de bezielende leiding van Margie van Rabenswaaij. Het koor zingt muziek uit verschillende tijden en eeuwen. Het repertoire varieert van klassieke liederen tot volksmuziek, soms juweeltjes in eenvoud en emotie. De ruim twintig mannen en vrouwen van Tourdion zoeken met veel plezier en saamhorigheid naar vertolking van muziek die zowel henzelf als u raakt.

Omdat de concertjes worden gegeven in verschillende huiskamers is er een maximum aantal van honderd mensen dat kan worden ontvangen, tijdig inschrijven is dus noodzakelijk. Kaarten voor de serie concertjes kosten € 5,-, inclusief één consumptie. Na afloop is er een gezamenlijke afsluiting met hapje en drankje aan Koepoortstraat 6. Inschrijven kan via concertjesmiddelburg@gmail.com of via telefoonnummer 0118 63 93 44 (maandag t/m donderdag tussen 19.00 en 20.00 uur) 

Uitgebreide informatie over de concertmiddag op www.concert-buren.nl (te raadplegen vanaf 25 mei).

Foto: Jan Kuipers tijdens Poëzie op de Vismarkt, 26 augustus 2012 (foto Heleen Dekker).

Postuum gesjouw met Dante

'Ravenna, hoofdstad van de gelijknamige provincie in noordoost-Italië, is vooral bekend als vroegmiddeleeuwse ‘mozaïekstad’ en trekt om die reden jaarlijks vele duizenden bezoekers uit alle delen van de wereld. Een in dit opzicht atypisch monument is vaste prik op de excursielijst van veel cultuurtoeristen: het graf van de ‘goddelijke dichter’ Danta Alighieri (1265-1321), vlakbij het Piazza Garibaldi (Via Alighieri).'

In Archeologie Magazine 2013 nr. 2 verscheen mijn artikel 'De eeuwige rust van de goddelijke dichter. Het wel en wee van Dantes graf in Ravenna'. Een relaas van gesjouw met stoffelijke resten en folkloristische rivaliteit tussen Florence en Ravenna tot in recente jaren, met een uitstapje naar de raadselachtige moord op Siger van Brabant in 1284.

Bekijk de site van het blad.



De ‘tumulus’ naast het officiële monument, waarin Dante’s beenderen tegen het einde van de Tweede Wereldoorlog waren ondergebracht (foto H.M.D. Dekker).

Presentatie 'De Staats-Spaanse Linies' in museum Het Bolwerk, IJzendijke

'Waan je veldheer op de wallen van een fort'. Onder deze titel besteedden PZC en BN / De Stem (auteur René Hoonhorst) op vrijdag 5 april aandacht aan de manifestatie van zaterdag 6 april 2013 in museum Het Bolwerk te IJzendijke. Daar, aansluitend in de historische kerk en het museum, werden mijn nieuwe boek De Staats-Spaanse Linies. Monumenten van conflict en cultuur en de expositie Staats en Spaans in de clinch gepresenteerd. Onderwerp van het boek is de wordingsgeschiedenis en historische context van een stelsel van verdedigingswerken en vestingsteden in Vlaanderen en Zeeuws-Vlaanderen, ontstaan sinds de Tachtigjarige Oorlog tot en met de achttiende eeuw, latere aanpassingen daargelaten.

De latere zestiende eeuw is een tijd van oproer en oorlog, waarin ook de Staats-Spaanse Linies ontstaan. Dit complex van forten, schansen, linies en vestingstadjes telt zo’n 450 objecten in een gebied van 80 x 40 kilometer langs de landsgrens tussen Knokke en Antwerpen. Scheppers zijn de Spaanse, ‘Staatse’ en Franse militaire apparaten, gedurende de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) tot en met de Spaanse Successieoorlog (1701-1714) – latere aanpassingen niet meegerekend.

Sommige elementen spelen nog een rol in de Tweede Wereldoorlog. De Linies vertegenwoordigen ruim vier eeuwen geschiedenis, die het huidige karakter van Oost- en West-Vlaanderen, Antwerpen en Zeeland sterk meebepalen. In het Noorden herinneren ze aan de ontstaansgeschiedenis van de Republiek, die zo belangrijk was voor de nationale identiteit. Voor het Zuiden symboliseren ze, aldus een recente publicatie, ‘het lot van Europees slagveld dat het Vlaamse land eeuwenlang beschoren is geweest’. De Staats-Spaanse Linies, monumenten van conflict en cultuur plaatst de Linies in de historische en krijgshistorische context.

Het rijk geïllustreerde gebonden boek schenkt eveneens aandacht aan de voorgeschiedenis, spannende episoden, anekdoten en volksverhalen. Maar ook aan landschap en natuur. Een lexicon van vestingtermen, een atlas en veel kruisverwijzingen komen tegemoet aan de naslagbehoefte.

Doordat de provincie Oost-Vlaanderen, de provincie Zeeland en Het Europese Fonds voor Regionale Ontwikkeling het boek mogelijk hebben gemaakt, is de verkoopprijs voor het publiek  laag gehouden: € 19,90. 

Zie de folder van het boek, of lees het auteursartikel op Historiek.
Jan van Damme schreef op zijn weblog 'Zeeland geboekt' (PZC) op 9 april 2013:

‘Zo eens in de zoveel tijd voel je het: dit is een boek, dat doet er toe. Ik had dat afgelopen jaar met de eerste twee delen van de nieuwe omvattende Geschiedenis van Zeeland. Bij het lezen van De Staats-Spaanse Linies, een rijk uitgegeven boek dat afgelopen zaterdag 6 april 2013 in IJzendijke werd gepresenteerd, kon ik wederom maar tot één conclusie komen: wie de streekhistorie geen dode letter vindt, zal deze hardcover met aandacht tot zich moeten nemen. En dat is bepaald geen straf, neem dat maar van mij aan. Jan J.B. Kuipers heeft een pen die tot doorlezen maant.’ Lees hier het vervolg van de bespreking.

Overhandiging van het boek door de auteur aan de op de presentatie aanwezige Prins Maurits met gevolg (foto Heleen M.D. Dekker).

Jan J.B. Kuipers, De Staats-Spaanse Linies. Monumenten van conflict en cultuur. Vlissingen: Uitgeverij Den Boer | De Ruiter, 2013. ISBN 978-90-79875-44-3, € 19,90

Staats-Spaanse Linies *  militaire inundaties * fortificaties * vestingsteden * Vlaanderen * Antwerpen * Zeeuws-Vlaanderen *Tachtigjarige Oorlog * Hollandse Oorlog * Negenjarige Oorlog *Spaanse Successieoorlog * Oostenrijkse Successieoorlog